برنامه ی پیشنهادی تدریس درس فارسی درپایه ی سوم .

برنامه ی پیشنهادی تدریس درس فارسی درپایه ی سوم .

یکی از برنامه های مهم معلمان در آغاز سال تحصیلی تنظیم برنامه ی هفتگی تدریس است که هر کس با توجه به دانش ومهارت خویش و برخی ملاحظات مربوط به ویژگی های محیطی و دانش آموزان و...به تنطیم آن می پردازد. البته جدول ساعات تدریس دروس مصوب شورای عالی آموزش و پرورش راهنمای معلمان است.

با توجه به اهداف درس فارسی و لزوم تقویت همه جانبه ی مهارت های خوانداری و نوشتاری ،پیشنهاد می شود همکاران محترم ساعات درس فارسی را در پایه ی سوم به شیوه ی زیرتنطیم نمایند.توضیحات تکمیلی که در ادامه می آید،اهمیت این برنامه را روشن می سازد

روز اول

فارسی(مهارت خوانداری)

فارسی(مهارت نوشتاری )

روز دوم

ترکیبی (هردومهارت خوانداری و نوشتاری)

(تقریبانیمی از ساعت به هر مهارت اختصاص یابد)

روز سوم

فارسی(مهارت خوانداری)

فارسی(مهارت نوشتاری )

روزچهارم

ترکیبی (هردومهارت خوانداری و نوشتاری)

(تقریبانیمی از ساعت به هر مهارت اختصاص یابد)

روزپنجم

فارسی(مهارت خوانداری)

فارسی(مهارت نوشتاری )

توضیح

1.در پایه ی سوم 8ساعت درسی به فارسی تعلق دارد که شامل خواندن و درک مطلب ،املاوجمله نویسی و انشا می باشد .از آن جا که در برنامه ی جدید زبان آموزی و پس از تالیف کتاب های بخوانیم و بنویسیم ،مهارت های شفاهی وخواندن از مهارت های نوشتاری جدا شده است ،لازم است معلمان محترم از قراردادن ساعت خاص برای املا و انشا پرهیز نمایندودرساعت بنویسیم یا مهارت نوشتاری به فعالیت های املایی و نگارشی توجه نمایند.بدون شک درک درست فعالیت های نوشتاری و انجام آن ها به وسیله ی دانش آموزان و نیز فعال های تکمیلی پیشنهادی معلمان محترم آنان را به اهداف درس فارسی خواهد رساند.

2.برنامه ی یاد شده برای معلمانی است که تمام هفته تدریس می کنند.در کلاس هایی که معلمان کاهش ساعت تدریس دارند و چهار روزتدریس می کنند،هر روز

به مهارت های خوانداری و نوشتاری پرداخته می شود.منظور از روز اول و ...

روزهای حضور معلم در کلاس است.

3.در این برنامه ،روز پنج شنبه (روز ششم )با توجه به نظر وزارت محترم تعطیل در نظرگرفته شده است.

4. پیشنهاد می شود با توجه به اهمیت درس املا،در دو ساعت از ساعات مهارت نوشتاری ،بخشی از ساعت به املا اختصاص یابد. یک روز املای آموزشی و یک روز املای آزمونی.

. معلمان سایر پایه ها براین اساس می توانند ساعات درس فارسی راتنطیم نمایند.

امید که بتوانیم در کیفیت بخشی به تدریس مهارت های زبان فارسی توفیق

بیش تری داشته باشیم.

مشتاقانه چشم انتظار رهنمودهای ارزنده ی شما هستم.موفق باشید.

شیوه ی بررسی یک درس فارسی و جدول های مربوط(پیشنهادی)

 

 

 

.

به نام خدا

بررسی ساختار و محتوای کتاب فارسی سوم(پیشنهادی برای معلمان)الف :مهارت های خوانداری

هدف از این کار آشنایی همکاران با بخش ها وفعالیت های مربوط به هر درس  است که به صورت گروهی باید انجام گیرد.

*تعداد فصل

*تعداد درس در هر فصل

*انتخاب یک فصل به دلخواه و بررسی متن ،تصاویر و فعالیت های پس از هر درس

وسایل لازم :کتاب درسی یا لااقل یک فصل از کتاب برای بررسی

*در پایان بررسی گروه ها نظر خود را اعلام می کنند و با ساختار و محتوای کتاب فارسی سوم بیش تر آشنا می شوند.

در بررسی متن به موارد زیر اشاره گردد.

1-    تناسب عنوان با موضوع فصل یا درس

2-ارتباط عنوان با محتوا(عنوان انتظار آفرین  است یا افشاگر

نکات مورد توجه دربررسی درس

*عنوان فصل                                           عنوان درس

*اهداف درس

هدف کلی:

1-  تقویت مهارت های زبانی

2-  درست و روان خواندن متن همراه درک مفهوم درارتباط با محتوا

توضیح :محتوا ممکن است ادبی ،علمی ،دینی ،تاریخی و ...باشد

*اهداف تخصصی :منظور اهداف زبانی است

اهداف غیر تخصصی : منظور اهداف غیرزبانی است که در آموزش تلفیقی مد نظر است.مانند اهداف علوم ،ریاضی،هنر،خلاقیت،اجتماعی

*این اهداف با توجه به واژه ها،جمله های متن استخراج می شود.

*بررسی واژه های از سه نظر باید انجام شود.

1-تلفظی    2- معنایی  املایی

هر جا لازم است نکته های مهم به کمک دانش آموزان و معلم بیان می گردد .اعراب گذاری کلمه ها،گفت و گو در باره ی معنی و شکل املایی واژه هاو...

جدول بررسی گروهی فعالیت های پس از درس کتاب مهارت های خوانداری

ردیف

عنوان تمرین

توضیح دستور کاریا تمرین

اهداف

روش تدریس

رسانه

1

درست - نادرست

تشخیص درستی یا نادرستی جمله

1-پی بردن به میزان درک و فهم درس

2-تقویت قوه ی قضاوت

 

.....

...

2

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

4

 

 

 

 

 

5

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

*اعضاد هر گروه لااقل فعالیت های یک درس و شیوه ی تدریس را بررسی کنند و در کلاس عنوان شود.


 

 

 جدول بررسی گروهی فعالیت های پس از درس کتاب مهارت های نوشتاری

شماره ی تمرین

عنوان تمرین

صفحه

اهداف

ارتیاط با کتاب مهارت های خوانداری

اجرا و ارزشیابی

1

پیدا کردن جمله های دارای کلمه های مشخص شده....

23

1-    تقویت رونویسی و املا

2-    افزایش دقت و تقویت روحیه ی پژوهش

3-    ...

ارتباط با متن

 

2

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

4

 

 

 

 

 

5

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

*اعضای هر گروه لااقل فعالیت های   یک درس و شیوه ی تدریس و ارزشیابی را بررسی کنند و در کلاس عنوان شود.

                 

*توجه :برخی تمرین های کتاب نوشتن مستقیما با فعالیت های  مهارت های خوانداری ارتباط دارد وبرخی غیر مستقیم یا آموخته های پیشین

 

موفق باشید.جواد فتح آبادی

 

                 

 

 

 

 

                 

 

 

 

استفاده از تکنیک «زنجیره ی وارونه »در حفظ و به یادسپاری شعر

استفاده از تکنیک «زنجیره ی وارونه »در حفظ و به یادسپاری شعر

برخی از دانش آموزان در به یادسپاری شعر موفق نیستند و با وجود تاکید معلم و انجام برخی فعالیت ها ،نمی توانند تمام یا قسمتی از آن را حفظ کنند.گاه برخورد نامناسب معلم واطرافیان با آن ها موجب ایجاد فشارروانی وتحقیر دانش آموزان و بیزاری آن ها از درس و مدرسه می گردد.برای حل این مشکل وتبدیل فعالیت خواندن و حفظ شعربه یک فعالیت خوشایندتوصیه می شود از تکنیک زنجیره ی وارونه استفاده کنید.مراحل انجام این فعالیت آموزشی به شرح زیر است که با استفاده از شعر سعی وعمل زنده یاد پروین اعتصامی صورت گرفته است.

        مرحله ی اول :شعر را تایپ می کنیم یا روی تابلو می نویسیم واز    دانش آموزان  می خواهیم آن را بخوانند.در صورت لزوم ابتدا خودمان         می خوانیم و آن ها تکرار می کنند.

 سعی وعمل

 به راهی در، سلیمان دید موری                        که با پای ملخ می کرد زوری

به زحمت، خویش را هر سو کشیدی                وزان بار گران، هر دم خمیدی

ز هر گردی، برون افتادی از راه                          ز هر بادی، پریدی چون پر کاه

چنان در کار خود، یکرنگ و یکدل                        که کارآگاه، اندر کار مشکل

چنان بگرفته راه سعی در پیش                        که فارغ گشته از هر کس، جز از خویش

به تندی گفت کای مسکین نادان                     چرایی فارغ از ملک سلیمان؟

بیا زین ره، به قصر پادشاهی                         بخور در سفره ی ما، هر چه خواهی

چرا باید چنین خونابه خوردن                          تمام عمر خود را بار بردن؟

رهست این جا و مردم رهگذارند                       مبادا بر سرت پایی گذارند

مکش بیهوده این بار گران را                           میازار از برای جسم، جان را

بگفت از سور، کمتر گوی با مور                       که موران را، قناعت خوشتر از سور

نیفتد با کسی ما را سر و کار                        که خود، هم توشه داریم و هم انبار

مرا امید راحت هاست زین رنج                      من این پای ملخ ندهم به صد گنج

گرت همواره باید کامکاری                            ز مور آموز رسم بردباری

مرو راهی که پایت را ببندند                        مکن کاری که هشیاران بخندند

گه تدبیر، عاقل باش و بینا                           ره امروز را مسپار فردا

حساب خود، نه کم گیر و نه افزون                منه پای از گلیم خویش بیرون

چه در کار و چه در کار آزمودن                       نباید جز به خود، محتاج بودن

                                                                                  پروین اعتصامی

مرحله ی دوم: در این مرحله قافیه ها را از شعر حذف می کنیم.           دانش آموزان که شعر را  یکی دو بار خوانده اند،آن رازودتر می آموزند و بهتر به یاد می سپارند.اگر در حین خواندن نیاز باشد،به شعر کامل برمی گردیم تا در یک نگاه ببینند و به یاد آورند.(قسمتی از شعراین کار انجام شده است.  می توانید با کپی کردن شعر کامل بقیه ی تغییرات را انجام دهید.)

خواهشمند است ادامه ی مظلب را در پایین کلیک کنید وبخوانید

ادامه نوشته

چرا و چگونه یک درس آزادنوشته می شود؟

 

چرا و چگونه یک درس آزادنوشته می شود؟

پرسش یاد شده ،یکی از پرسش های معلمان در جلسات وکلاس های آموزشی است ودر بررسی کتاب های بخوانیم ودرس های ازاد نوشته شده با حالت های زیر روبه روهستیم.

۱.معلم این درس را به دانش آموزان واگدار کرده تا به دلخواه داستان ،انشا ،خاطره و...ینویسندوخود در کلاس نکاتی را به عنوان فعالیت های پس از درس به آن ها دیکته کرده است.

۲.معلم خودازکتاب های مختلف داستانی وادبی یامجلات وروزنامه هانوشته یا حکایتی را انتخاب می کند واز دانش آموزان می خواهددر کتاب بنویسندو...نمونه ای از حکایت های گلستان سعدی گاه به عنوان درس آزاد تهیه شده و در دسترس سایر همکاران قرار گرفته است.

۳.گاهی درسی از کتاب های فارسی گذشته از سوی معلم انتخاب و عرضه شده است وبخشی از پرسش ها و تمرین ها نیزبه عنوان فعالیت های پس از درس و نوشتاری انتخاب گردیده است.

۴.معلم به درس آزاد به عنوان یک فرصت برای تفکر ،پژوهش و تالیف نگریسته وکلاس را به صورت یک کارگاه نگارش در اورده است و هر جلسه با مشارکت وی ودانش اموزان بخشی از آن  نوشته شده است

درحقیقت آنان به عنوان مولفان این درس در کنار مولفان کتاب فارسی وهمراه آنان هستند.تنهادراین صورت است که هدف مولفان و برنامه ریزان از پیش بینی و گنجاندن درس آزادبرآورده می شود.به نوشته ی زیر که در مقدمه ی کتاب فارسی ششم وبه بیانی مشابه در سایر پایه ها آمده است توجه کنید.

"۱۳-درس "آزاد"فرصتی مناسب برای معلم و دانش آموزاست تادر محیط کلاس و باآرامش ،با هم نوشتن راتمرین کنند.نوشتن درس آزادبه شما کمک می کندتا  مفاهیم و مطالب ضروری متناسب با منطقه ی خود رابادر نظرگرفتن فصول کتاب در کلاس درس طرح کنید.این انعطاف پذیری کتاب به شمافرصت می دهدتا کمبودهای احتمالی راجبران کرده،در برنامه ریزی درسی و تالیف بخشی از محتوای کتاب مشارکت داشته باشید."

پس نکات قابل توجه در تالیف درس آزاد عبارتند از

۱.موضوعات تعیین شده متناسب با موضوع همان فصل کتاب باشد.

۲.باضرورت هاونیازهای فرهنگی ،اجتماعی محلی و دانش آموزان مرتبط باشد.مثلا اگر در س آزاد در فصل بهداشت است ،مسائل بهداشتی مدرسه و اجتماع و...مناسب است.

۳.همان تعداد ساعتی که برای تدریس یک درس درنظر می گیریم برای درس آزاد نیز لازم است وحتی می تواندافزوده شود.

۴.موضوع می تواند در بعضی پایه ها با نظردانش اموزان تعیین گرددوگاه چند موضوع در یک زمینه باشد و هر گروه یکی را انتخاب کند .(تشخیص نوشتن درس با چند موضوع در گروه ها برعهده ی معلم است.)

۵.دانش آموزان در باره ی موضوع تعیین شده به مطالعه و گرد آوری اطلاعات می پردازندوروز تعیین شده به کلاس بیاورند.

۶.پس از بحث و گفت وگو در کلاس و گروه ها،دانش آموزان نظر خود را می گویند و نکات مهم روی تابلو نوشته می شود.(فضای کافی برای نوشتن باید فراهم شودیا روی مقواخوانا و درشت نوشته شود تا همه ببینند.در کلاس های طرح هوشمند می تواند جملات تایپ گردد.)

۷.آخرین مرحله ویرایش نوشته ها ،پیوند آن ها با هم و تهیه ی متن نهایی است.این متن به وسیله ی همه در کتاب نوشته می شود.

توجه :معلم متناسب با فعالیت کلاسی ووقت،هر جا لازم بداند ادامه ی فعالیت را به جلسه ی بعد موکول کند.  

در این باره با استفاده از تجربیات ارزنده ی شما باز هم سخن خواهیم گفت.موفق باشید

فعالیت تکمیلی در س هفت خان رستم(2)

در ادامه ی مظالب هفته ی گذشته ،اکنون خان هفتم را از ویکی پدیا می خوانیم.

خان هفتم: جنگ با دیو سفید

در خان آخر، رستم و اولاد به هفت کوه که غار محل زندگی دیو سفید در آن قرار داشت رسیدند. شب را در آن جا سپری کردند. صبح روز بعد رستم پس از بستن دست و پای اولاد، به دیوان نگهبان غار حمله ور شد و آنان را از بین برد. وی سپس وارد غار تاریک شد. در غار با دیو سپید مواجه شد که همانند کوهی به خواب رفته بود.

به رنگ شبه روی و چون شیر موی

 

جهان پر ز پهنا و باﻻی اوی

به غار اندرون دید رفته به خواب

 

به کشتن نکرد ایچ رستم شتاب

دیو سفید با سنگ آسیاب و کلاه خود و زره آهنی به جنگ رستم رفت. رستم یک پا و یک ران وی را از بدن جدا ساخت. دیو با همان حال با رستم گلاویز شد و نبردی طولانی میان آن دو درگرفت که گاه رستم و گاه دیو در آن برتری می‌یافتند. در پایان، رستم با خنجر خود دل دیو را پاره کرده و جگر او را در آورد.

زدش بر زمین همچو شیر ژیان

چنان کز تن وی برون کرد جان

فرو برد خنجر دلش بر درید

جگرش از تن تیره بیرون کشید

همه غار یکسر تن کشته بود

جهان همچو دریای خون گشته بود

سایر دیوان با دیدن این صحنه فرار کردند. با چکاندن خون دیو در چشمان کاووس و سپاهیان ایران، همگی آنان بینایی خود را باز یافتند و به جشن و پایکوبی مشغول شدند.

فعالیت تکمیلی برای تدریس درس هفت خان رستم

برای ایجاد علاقه ی بیش تردر دانش آموزان به مطالعه ی داستان های شاهنامه و افزایش آگاهی آنان می توان پس از تدریس این درس از آنان خواست تا به جست وجو و مطالعه در منابع بپردازند.مثلا:

۱.داستان را در کتاب شاهنامه ی فردوسی بیابند و یک خان را در کلاس بخوانند.

۲.شعرهای انتخابی از خان ها را که در درس به کار رفته در آن پیدا کنندوبخوانند.ممکن است در نسخه های مختلف برخی کلمه ها تغییر یافته باشد وکلمه یا مفهوم مترادف آمده باشد.معلم در این باره باید توضیح دهد.برای مثال در شاهنامه ی چاپ انتشارات جاویدان ،چاپ دهم ۱۳۷۷دوبیت زیر چنین است. 

خروشید و جوشید و برکند خاک             زسمش زمین شد همه چاک چاک

خروشید و جوشید و برکند خاک             زنعلش زمین شد همه چاک چاک

میانش به خنجر به دو نیم کرد               دل جادوان زو پر از بیم کرد

میانش به خنجر به دو نیم کرد               دل جادوان راپر از بیم کرد

۳.داستان راکه به نثر یا آمیخته ساده نویسی یا کوتاه شده است از منابع اینترنتی وکتاب هاپیدا کنند و در کلاس بخوانند.به عنوان نمونه ،خان اول که از دانشنامه ی ویکی پدیاگرفته ام،برای استفاده ارایه می شود

هفت‌خان رستم

از ویکی‌پدیا، دانشنامه ی آزاد

کیکاووس در دژی در مازندران اسیر است. رستم به نجاتش می‌رود و در راه از هفت بلا جان سالم به در می‌برد.

خان اول: نبرد رخش با شیر بیشه

رستم برای رها کردن کاووس از بند دیوان بر رخش نشست و به شتاب رو به راه گذاشت. رخش شب و روز می­تاخت و رستم دو روز راه را به یک روز می­برید، تا آنکه رستم گرسنه شد و تنش جویای خورش گردید. دشتی پر گور پدیدار شد. رستم پا بر رخش فشرد و کمند انداخت و گوری را به بند درآورد. با پیکان تیر آتشی بر افروخت و گور را بریان کرد و بخورد. آنگاه لگام از سر رخش باز کرد و او را به چرا رها ساخت و خود به نیستانی نزدیک درآمد و آن را بستر خواب ساخت و جای بیم را ایمن گمان برد و به خفت بر آسود.

اما آن نیستان بیشه­ی شیر بود. چون پاسی از شب گذشت شیر درنده به کنام خود باز آمد. پیلتن را بر بستر نی خفته و رخش را در کنار او چمان دید. با خود گفت نخست باید اسب را بشکنم و آنگاه سوار را بدرم. پس به سوی رخش حمله برد. رخش چون آتش بجوشید و دو دست را برآورد و بر سر شیر زد و دندان بر پشت آن فرو برد. چندان شیر را بر خاک زد تا وی را ناتوان کرد و از هم درید.

رستم بیدار شد، دید شیر دمان را رخش از پای درآورده. گفت : «ای رخش ناهوشیار ! که گفت که تو با شیر کارزار کنی ؟ اگر به دست شیر کشته می­شدی من این خود و کمند و کمان و گرز و تیغ و ببر بیان را چگونه پیاده به مازندران می­کشیدم ؟»

این بگفت و دوباره بخفت و تا بامداد برآسود.

 بخش های دیگر در روزهای آینده ارائه خواهد شدتا فرصت جست وجو و مطالعه از دانش آموزان گرفته نشود.از همکاران گرامی انتظار دارم تجربیات خویش را از تدریس این درس و نظردانش آموزان را در این باره اعلام نمایند.سپاسگزارم