پرسش ها و رهنمودهای آموزشی

همکار محترم سرکار خانم راستین پرسش و نکته ی زیر را مطرح کرده اند که ممکن است برای سایر همکاران نیز پیش بیاید. چند نکته در این باره یادآور می شوم ،امید که به کار آید و از شما که نکات تکمیلی را با اعلام نظرخویش بیان می کنید سپاسگزارم.

 در هنگام تدریس نشانه ها گفته ام دو صدای قرمز -مصوت ها - کنار هم نمی یاد ولی یکی از بچه ها پرسید چرا نامه با مصوت ای که میاد میشه نامه ای .مگر نگفتید دو مصوت کنار هم نمیاد؟ من برای سوال اوجوابی دادم اما اگر میشه شما هم نظرتون رو بدید تا ببینم پاسخی که دادم درسته یا نه .

پاسخ :

۱. بیان نکته هایی مانند این که دو مصوت کنار هم نمی آیند و این نشانه صامت است یا مصوت .برای دانش آموزان ضرورت ندارد و ذهن او مشغول چیزهایی می شود که در اولویت اموزش نیست.

۲.در زبان فارسی سه نوع هجا داریم(قواعد ساخت هجا )

الف )صامت + مصوت مانند با- دا - مو

ب )صامت + مصوت +صامت مانند بار - دود ـ شیر

ح )صامت + مصوت +صامت +صامت مانند پارس- دوست ـ بست

همان طور که ملاحظه می کنید صدای آغازین هر کلمه یک صامت است.بنابر این کلمه هایی مانند آباد ،ایران ِدر بخش یا هجای اول داری دو صدا هستند.(همزه +مصوت ا/همزه +مصوت ی/

۳. بنا بر ملاحظات آموزشی و با توجه به ویژگی های ذهنی و شناختی دانش آموزان اول و نیزصدای خفیف همزه در آغاز،کارشناسان آموزشی قرداد کرده اند که این گونه هجا ها را برای دانش آموزان یک صدایی عنوان کنند.و معلمان نیز در هنگام آموزش و پرسش هجای اول این گونه کلمات ،آن ها را یک صدا می دانندو در کتاب های راهنمای معلم گفته می شود :اگر بخشی از کلمه یک صدا داشته باشد آن صدا مصوت است .

۴.به دانش آموزی که این پرسش را کرده است بگویید هر وقت کلمه ای را شنیدیم یا نوشتیم که نشانه ی آخر آن (ه)باشدو پس از آن کلمه صدای (ای)

بشنویم ،از این شکل ای استفاده می کنیم چون به آن نمی چسبدواگر تنها (ی ) را بنویسیم ِِیِ خوانده می شود و درست نیست.

۵. نشانه ی (ای ) در کلماتی مانند خانه ای ،نامه ای ،کوزه ای جزو کلمه نیست بلکه به آن افزوده شده است و به مفهوم یک خانه ،یک نامه ویک کوزه

است (ی نکره).به همین دلیل برخی مصوت (ای ) را سه شکلی می دانند.

موفق باشید. 

تعیین تعدادجمله در نوشته ها

دونفر از دانش آموزان کوشا و عزیز پنجم سوال زیر را پرسیده اند که پاسخ و توضیح زیر ارائه می شود .

نوشته ی زیر چند جمله دارد؟

الهی عنایت تو کوه است و فضل تو دریا.

برای شمارش جمله ها چنین عمل می کنیم.

۱-تعداد فعل های آشکار(هر جمله یک فعل دارد.گاهی جمله یک کلمه دارد وآن کلمه فعل است.)

+

۲-تعداد فعل های حذف شده و مخفف(کوتاه شده)-مثلا بی همتایی کوتاه شده ی بی همتا هستی است.یادر نوشته ی مورد پرسش :فضل تو دریا (است )که در این جمله حذف شده است و ما از روی جمله ی اول و مفهوم به آن پی می بریم.

+

۳- منادا وصوت (شبه جمله) منادا ،کسی یا چیزی است که آن را مورد خطاب قرار می دهیم یا صدا می زنیم.ای خدا ،سعدیا،الهی ،یا رب و...

صوت به کلماتی می گویند که حالت عاطفی و احساس گوینده را بیان می کند.مانند آه ،آخ وای و...

به این کلمات چون مفهوم جمله را دارند شبه جمله می گویند.

با این توضیح ،نوشته ی پرسش سه جمله دارد.موفق باشید

الهی ،

عنایت تو کوه است

و فضل تو دریا.(است )

 

رهنمودهای آموزشی برای تقویت خواندن و املا

برسش ۲:برای دانش آموزانی که با درجه ی ارزشیابی قابل قبول به کلاس دوم آمده اندو در مهات خواندن واملا به ویژه کلمات دارای حروف هم صدا(مانند :صبح ،نظم)مشکل دارند،په فعالیت هایی را توصیه می کنید.

 رهنمود های آموزشی

.ابتدا باید وضعیت تحصیلی دانش آموز و مشکلات آموزشی وی بررسی گرددتا به موقع وبا انجام فعالیت ها و آموزش جبرانی این مشکلات کاهش یابد.بی توجهی به نتایج ارزشیابی های مستمر و جامع و ناتوانی در شناخت و درمان مشکلات ونبود برنامه ی آموزش جبرانی در مدارس موجب بروز این مشکلات می گردد(در فرصتی دیگر به برخی مشکلات موجود در ارزشیابی توصیفی خواهیم پرداخت ) 2.چند توصیه ی آموزشی که می تواند به رفع مشکل یاد شده کمک کند به شرح زیر است.امید است با تکیه بر تجربیات همکاران وهمراهی اولیادر این کار توفیق یابیم.

لطفا ادامه ی مطلب را کلیک کنیدوبخوانید

ادامه نوشته

پرسش ها ورهنمودها(شیوه های تقویت مهارت ترکیب نشانه هاوخواندن بخش ها )

 برای تقویت مهارت تجزیه ی کلمات به بخش های سازنده (کل به جزء )و ترکیب نشانه ها و ساختن هجا ،وترکیب هجاها وساختن کلمه (جزءبه کل )بایدکودکان نخست مهارت های زیررا کسب کنند.

ا.کلمه ها و بخش های آن را درست تلفظ کنند.

2.صداهای زبان فارسی معیار را درست تلفظ کنند.

3.صدای اول و آخر هر کلمه وبخش را تشخیص دهند و بیان کنند.

4.صداهای سازنده ی هر کلمه وبخش را تشخیص دهند و بیان کنند.(این کار در صورت نیاز از طریق بخش کردن کلمه وکشیده گفتن صداهای هر بخش انجام می گیرد.)

در مرحله ی نخست وبراساس رویکرد آموزشی کتاب ،از کلماتی استفاده کنید که همه ی نشانه های آن را خوانده اند.آن ها را روی تابلو یا کارت و مقوای بزرگ بنویسید تا بخوانند.

در مرحله ی بعد بخش های کلمه رابنویسید یانشان دهید.استفاده از رنگی نویسی ومتفاوت بودن بخش ها به جهت تنوع ، به یادسپاری وجلب توجه ضروری است.

مرحله ی سوم ،جدانویسی صداهای هر بخش یا هجا است.

                                    بادام

     

                          با                دام           

 

                         ب    ا           د  ا   م              (ب غیر آخرنوشته شود.)

*تمرین های صفحات 28و 32 کتاب بنویسیم به همین منظور آمده است ولی به شناخت بخش های کلمات توجه نشده است وفقط کودکان باید نشانه های صداها را بنویسند.

 برای تقویت مهارت ترکیب نشانه هافعالیت آموزشی عکس کار بالا است.ابتدا با ترکیب دو نشانه آغاز کنید.

                            د         ا              دا 

 تمرینات صفحات 36و39کتاب این گونه هستند.

توصیه می شوداز شیوه های زیربرای یادگیری کودکان بهره ببرید.

1.    نشانه ها را روی تابلو یا کارت و مقوای بزرگ بنویسید تا بخوانند واین کار را چندین بار انجام دهید و هربار به هر نشانه و سپس بخش اشاره کنید تا به یاد بسپارند.استفاده از رنگی نویسی ومتفاوت بودن نشانه ها به جهت تنوع ، به یادسپاری وجلب توجه ضروری است.

2.گر چه هنوز دو سه صامت و دو مصوت بیشتر نیاموخته اند اما شما می توانید به طور شفاهی صداهای دیگری رابگویید و با هم ترکیب کنیدو هجا بسازید.این کار به صورت بازی زبانی انجام می گیرد ولی کودکان از طریق مجاورت و مشابهت می آموزندازترکیب دو صدا ،چه هجایی ساخته می شود. مانند:

  ب ،آ           با /ت ،آ            تا و...

ب،  َ          بَ  /ن، َ      ن َ

3.در مرحله ی بعد نشانه های هر بخش را با رنگ های مختلف بنویسید وبا یک کتاب یا مقوا روی آن را بپوشانید و سپس از کودکان بخواهید هر نشانه ای را که می بینند تلفظ کنندو بعد بخشی را که درست می شود بخوانند. وآن گاه به آرامی کتاب را از راست به جپ روی نشانه ها حرکت دهید تا نشانه ها و بخش نوشته شده ظاهر شود.این کار را هر روز چند بار تکرار کنید.

نکته :پس از یادگیری ترکیب دو نشانه ،با افزودن یک نشانه ی دیگروساخت هجا یا کلمه ی معنی دار خواندن آنها را تقویت کنید،زیرا تنها مهارت یابی در ترکیب صامت ها و مصوت ها هدف  نیست بلکه شیوه ای است برای تقویت خواندن و درک معنا.  

4. گام بعدی ترکیب بخش ها با یکدیگر و ساخت کلمه است که از طریق بازی می تواند به صورت گروهی و فردی انجام  گیرد   

موفق باشید